• Energieproject voor Siemensstadt Square maakt van afvalwater een energiebron en maakt de Siemens-locatie in de toekomst CO₂-neutraal
• Siemens start afvalwaterwarmteproject in samenwerking met GETEC en de Berliner Wasserbetriebe
• De bouw van Europa's grootste afvalwater-warmtewisselaar in zijn soort wordt gestart

Berlijn, Duitsland, 1 oktober 2025 - In samenwerking met energieleverancier GETEC en Berliner Wasserbetriebe (BWB) gaat Siemens de grootste afvalwater-warmtewisselaar van Europa bouwen en exploiteren in Siemensstadt Square. Met de warmte die wordt teruggewonnen uit afvalwater en andere milieuvriendelijke energiebronnen, wordt de Siemens-locatie voorzien van 100 procent CO₂-neutrale verwarming en koeling. Met het door Siemens en GETEC ontwikkelde energieconcept stelt Siemensstadt Square normen voor de klimaatneutrale warmtevoorziening van de toekomst - niet alleen in Berlijn - en levert het een belangrijke bijdrage aan het doel van Siemens om in 2030 klimaatneutraal te zijn.

Elke dag lozen miljoenen huishoudens, bedrijven en de industrie enorme hoeveelheden afvalwater in het riool. De thermische energie in dit afvalwater is tot nu toe grotendeels onbenut gebleven en biedt een aanzienlijk potentieel dat het hele jaar door beschikbaar is. Volgens de Berliner Wasserbetriebe (BWB) bedraagt het totale potentieel voor het winnen van warmte uit afvalwater alleen al in Berlijn ongeveer 200 megawatt aan extractiecapaciteit. Dit betekent dat afvalwaterwarmte een essentiële bijdrage kan leveren aan de doelstellingen van de stad voor klimaatneutraliteit. In combinatie met zeer efficiënte warmtepompsystemen kan afvalwaterwarmte worden gebruikt voor zowel verwarming als koeling. Siemensstadt Square laat met zijn baanbrekende energieproject zien hoe dit bereikt kan worden.

Met het project voor duurzame stadsontwikkeling Siemensstadt Square opent Siemens zijn industrieterrein van 76 hectare om een toekomstgerichte locatie in Berlijn te creëren. In de toekomst zal deze nieuwe stadswijk niet alleen dienen als een productiehub, maar ook als een plek om te wonen, werken, leren en onderzoek te doen. Siemensstadt Square is een vlaggenschipproject van het initiatief 'Made for Germany' en zal Berlijn en Duitsland verder versterken als vestigingsplaats voor bedrijven. Toonaangevende bedrijven en investeerders uit alle sectoren hebben hun krachten gebundeld in 'Made for Germany' om een sterke, succesvolle en duurzame economie in Duitsland te bevorderen.

Technologie van Siemens-fabrieken wordt gebruikt voor warmteopwekking en -distributie. Hiervoor heeft het bedrijf een 4-krings warmtewisselaar ontwikkeld met een diameter van 1,40 m en een lengte van ongeveer 800 meter. Het afvalwater wordt via de drukleiding onder de Nonnendammallee naar de warmtewisselaar geleid. Daar wordt de warmte aan het water onttrokken voordat het terugstroomt naar de hoofdleiding. Aanvoer- en retourleidingen verbinden de warmtewisselaar met het energiecentrum van de wijk, dat Siemens samen met GETEC zal bouwen en exploiteren. Daar wordt het water met behulp van warmtepompen verwarmd tot de vereiste temperatuur van maximaal 55 graden Celsius en vervolgens naar het plaatselijke verwarmingsnetwerk gevoerd. Het hele systeem maakt een thermisch vermogen tot 10 megawatt mogelijk, wat overeenkomt met het verwarmingsvermogen van ongeveer 1000 moderne eengezinswoningen. Dat is ongeveer vergelijkbaar met de stadsverwarmingsvoorziening in de steden Teltow of Neuruppin in de buurt van Berlijn. In de zomer zorgen de warmtepompen ook voor koeling.

Siemens en GETEC zijn een langdurig samenwerkingsverband aangegaan en hebben in 2024 de joint venture NewEnergySquare GmbH opgericht. Die joint venture voert het energieproject in Siemensstadt Square uit.

"Siemens AG heeft zich ten doel gesteld om in 2030 CO₂-neutraal te zijn", zegt Thomas Braun, General Manager van Siemensstadt Square. "Gebouwen spelen hierin een centrale rol. Die zijn verantwoordelijk voor bijna 40 procent van de CO₂-uitstoot wereldwijd. Met Siemensstadt Square willen we laten zien hoe in zowel bestaande als nieuwe gebouwen een klimaatvriendelijke energievoorziening kan worden gerealiseerd. Het gebruik van afvalwaterwarmte is hierbij een beslissende hefboom: het is kosteneffectief, lokaal beschikbaar en kan precies daar worden toegepast waar de vraag naar energie het grootst is. Ons toeleveringsconcept zet een mijlpaal voor het grootschalige gebruik van deze bron, en creëert een blauwdruk voor andere stadsdelen."

 "We zijn trots op de samenwerking met Siemens bij het realiseren van dit toekomstgerichte project, dat een belangrijke stap betekent in de richting van klimaatneutraliteit en efficiënt gebruik van hulpbronnen", aldus Thomas Stephanblome, CEO van GETEC Duitsland. "Als onderdeel van onze joint venture zullen wij onze operationele uitmuntendheid laten zien en de planning, de financiering, de bouw en het operationele beheer van het nieuwe energiecentrum op ons nemen, evenals de warmtewisselaar voor afvalwater en de verwarmings- en koelnetwerken." 

"De bouw van de grootste afvalwater-warmtewisselaar van Europa is een uitstekend voorbeeld van de warmtetransitie in Berlijn", zegt Franziska Giffey, burgemeester en senator voor Economie, Energie en Overheidsbedrijven. "Het innovatieve energieconcept in Siemensstadt Square laat zien hoe hele wijken van CO₂-neutrale energie kunnen worden voorzien. Ons doel is een klimaatneutraal Berlijn in 2045. Een belangrijke factor hiervoor is de samenwerking tussen particuliere bedrijven en de publieke sector, zoals hier wordt geïllustreerd. Siemensstadt Square is een toekomstgerichte locatie in Berlijn die klimaatbescherming, zekerheid van levering en economische kracht combineert, en een impact heeft tot ver buiten Berlijn." 

"Het afvalwaterwarmteproject in Spandau zal de grootste faciliteit in zijn soort in Europa worden", zegt Frank Bewig, districtsburgemeester van Spandau. "Dit laat zien hoe bestaande lokale energiebronnen kunnen worden gebruikt om klimaatbescherming en stedelijke ontwikkeling te combineren. Voor ons district is dit een belangrijke stap naar meer duurzaamheid." 

De ontwikkeling van de klimaatneutrale warmtevoorziening wordt gefinancierd door de Bundesförderung für effiziente Wärmenutzung (BEW).

Er loopt een rioolpersleiding direct door de locatie, langs de Nonnendammallee. Via die leiding stroomt 400 tot 1000 liter rioolwater per seconde naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie Ruhleben. Siemens heeft in samenwerking met GETEC een energieconcept ontwikkeld dat samen met BWB wordt geïmplementeerd. Een dergelijk project laat zien dat afvalwaterwarmte, in combinatie met warmtepompen, tot 85% van de benodigde verwarming en koeling in Siemensstadt Square kan leveren. Luchtwarmtepompen nemen de resterende 15 procent van de verwarmingsenergie voor hun rekening. De elektriciteit die nodig is voor de werking is 100% groen: lokaal opgewekt of gekocht van wind- en zonneparken. Als onderdeel van het energieproject zal naar verwachting alleen al de exploitatie van de gebouwen die door Siemens worden gebruikt, een jaarlijkse besparing van 1700 ton CO₂ laten zien.

Over GETEC
GETEC is de toonaangevende specialist voor betrouwbare, duurzame energie- en infrastructuuroplossingen in Europa. We hebben meer dan 3.100 toegewijde werknemers op ongeveer 50 locaties. Met onze expertise op het gebied van engineering, regelgeving en duurzaamheid helpen wij onze industriële en vastgoedklanten hun weg te vinden in de complexiteit van het moderne energielandschap en tegelijkertijd hun CO₂-voetafdruk aanzienlijk te verkleinen. Met meer dan 11.000 installaties heeft het bedrijf een breed aanbod aan duurzame technologieën. GETEC ontwikkelt, financiert en beheert kritieke energie-infrastructuur en industrieparken in heel Europa via zijn regionale platforms in Duitsland, Italië, Zwitserland, de Benelux, Oostenrijk en Polen.